Po kilku miesiącach przerwy wznowiono Program „Czyste Powietrze”. Program powrócił, ale w nowej odsłonie, zmodyfikowano regulamin i wprowadzono kilka nowych zasad. Co dokładni uległo zmianie? Przygotowaliśmy dla Państwa zestawienie najważniejszych informacji dotyczących nowych reguł Programu „Czyste Powietrze”.

Program koncentruje się na:

• Wymianie nieefektywnych źródeł ciepła na niskoemisyjne.
• Poprawie efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych, co ma przyczynić się do zmniejszenia zużycia energii oraz obniżenia kosztów eksploatacji budynków.

Dofinansowanie przedsięwzięć realizowanych przez beneficjentów stanowi kluczowe narzędzie w osiągnięciu tych celów. Program ma na celu nie tylko poprawę jakości powietrza, ale także zwiększenie komfortu życia mieszkańców .

1. Wskaźniki Osiągnięcia Celu

Program zakłada osiągnięcie następujących wskaźników:

– Poprawa efektywności energetycznej: 2 500 000 budynków.

– Wymiana źródeł ciepła: 2 500 000 sztuk.

– Dodatkowa produkcja energii elektrycznej: 450 MWe z mikroinstalacji fotowoltaicznych.

– Ograniczenie zużycia energii końcowej: 39 800 000 MWh/rok.

– Ograniczenie emisji CO2: 15 500 000 Mg/rok.

Te wskaźniki mają na celu nie tylko redukcję zanieczyszczeń, ale także promowanie odnawialnych źródeł energii oraz efektywności energetycznej w budownictwie.

2. Budżet

Budżet Programu wynosi 10 mld zł na dotacje, a zapotrzebowanie na środki szacowane jest na 127,6 mld zł. W ramach tego Programu możliwe są także kredyty udzielane przez banki, co pozwala na elastyczność finansowania projektów modernizacyjnych. Program korzysta również z funduszy europejskich, co zwiększa dostępne środki na realizację celów ochrony środowiska .

3. Okres Wdrażania

Program jest realizowany w latach 2018-2032, z zobowiązaniami do 31.12.2030 r. oraz wydatkowaniem środków do 31.12.2032 r. Przewiduje się ciągły nabór wniosków, co umożliwia bieżące wsparcie dla beneficjentów.

4. Beneficjenci

Beneficjentami mogą być osoby fizyczne, które:

– Są właścicielami lub współwłaścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego przez minimum 3 lata.

– Ich roczny dochód nie przekracza 135 000 zł.

Dodatkowo, program przewiduje różne poziomy dofinansowania w zależności od sytuacji finansowej beneficjenta oraz rodzaju przedsięwzięcia.

5. Formy Dofinansowania

Dofinansowanie może przybierać różne formy:

a) Dotacja – przyznawana przez wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW). Wypłacana w całości lub maksymalnie w trzech częściach, po złożeniu wniosku o płatność i udokumentowaniu realizacji przedsięwzięcia;

b) Dotacja z prefinansowaniem – dostępna dla podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania. Środki wypłacane są zaliczkowo przed rozpoczęciem inwestycji, na podstawie dyspozycji wypłaty zaliczki złożonej przez beneficjenta wraz z fakturą zaliczkową wystawioną przez wykonawcę, który zawarł umowę z beneficjentem na realizację przedsięwzięcia w ramach prefinansowania. Prefinansowanie w nowej odsłonie dostępne jest tylko przez operatora

6. Poziomy Dofinansowania

Intensywność dofinansowania wynosi:

          a) podstawowy poziom – do 40% dofinansowania, próg dochodu: 135 000 zł/rok

         b)podwyższony poziom – do 70% dofinansowania, próg dochodu:

• 2 250 zł/osobę w gospodarstwie wieloosobowym
• 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym
• roczny przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – maksymalnie czterdziestokrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę
  c) najwyższy poziom – do 100% dofinansowania, próg dochodu:

• 1 300 zł/osobę w gospodarstwie wieloosobowym
• 1 800 zł w gospodarstwie jednoosobowym
• lub otrzymywanie zasiłków (stały, okresowy, rodzinny, specjalny opiekuńczy)
• roczny przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – maksymalnie dwunastokrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
• Zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania w budynku powyżej 140 kWh/m2/rok.

7. Kryteria Kwalifikacji dotacji

• Audyt na początku realizacji !!– zrealizowany przez audytora z odpowiednimi uprawnieniami.
• Po zakończeniu inwestycji świadectwo charakterystyki energetycznej budynku/lokalu mieszkalnego potwierdzające osiągnięcie zmniejszenia zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania – zrealizowany przez audytora z odpowiednimi uprawnieniami.
• Zrealizowany został w całości zakres przedsięwzięcia wskazany w Dokumencie podsumowującym audyt energetyczny budynku/lokalu mieszkalnego.

8. Kontrola i Trwałość

Beneficjenci są zobowiązani do przestrzegania warunków Programu przez 5 lat od zakończenia projektu, w tym do niewprowadzania źródeł ciepła o niższej klasie niż 5. 

9. Rodzaje przedsięwzięć – brak możliwości dotacji dla pieców gazowych!!Przed inwestycją EK poniżej 80 kWh/m2*rok Po EK poniżej 80 kWh/m2*rok

Można wymienić piec poniżej 5 klasy na nowe grzewcze. Bez termomodernizacji. Dotacja dla budynków w dobrym standardzie jednak z piecem na paliwo stałe. Tylko na wymianę źródła ciepła i CWU.

Przed inwestycją EK od 80 do 140 kWh/m2*rok Po EK poniżej 80 kWh/m2*rok oraz 40% redukcji zużycia energii EK.

Można wymienić piec poniżej 5 klasy na nowe + wentylacja mechaniczna+ ocieplenie przegród + bramy okna itp.

Przed inwestycją EK powyżej 140 kWh/m2*rok Po EK poniżej 140 kWh/m2*rok oraz 40% redukcji zużycia energii EK.

Inwestor posiada inne  źródło ciepła lub piec 5 klasa można  wentylacja mechaniczna+ ocieplenie przegród + bramy okna itp. Ale nie można wymienić źródła CO i CWU.

10. Prefinansowanie

Tylko w podwyższonym i najwyższym poziomie dofinansowania. Pod nadzorem operatora.

11. Umowa z beneficjentem

Zakres przedmiotu umowy zawartej przez Beneficjenta z wykonawcą winien wynikać z Dokumentu podsumowującego audyt energetyczny. Dlatego ważne wykonać audyt energetyczny w pierwszej kolejności.

12. Stop Smog

W przypadku gdy Wnioskodawca otrzymał dofinansowanie w ramach Programu Stop Smog może otrzymać dofinansowanie z Programu na inny zakres przedsięwzięcia, niż dofinansowany z Programu Stop Smog.

13. Kominki

Zamontowane w budynku/ lokalu mieszkalnym kominki wykorzystywane na cele rekreacyjne będą spełniać wymagania ekoprojektu.

14. Łączenie dotacji z ulgą termomodernizacyjną

Nowa interpretacja. Nie można odliczać kosztów dotacji.

W przypadku uzyskiwania korzyści łącznie z dotacji w Programie Czyste Powietrze i ulgi termomodernizacyjnej:

− odliczeniu w ramach ulgi nie podlegają wydatki sfinansowane lub dofinansowane z dotacji lub zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie ze środków publicznych, a jedynie ta ich część która nie została dofinansowana.

− w przypadku gdy, po wcześniejszym dokonaniu odliczeń wydatków w ramach ulgi termomodernizacyjnej, beneficjent otrzymał zwrot odliczonych wydatków w formie dotacji, jest zobowiązany zgodnie z przepisami podatkowymi doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone od dochodu za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot.

15. Kwalifikowalność wydatków

 Wydatki sfinansowane dotacją nie mogą być odliczane w ramach ulgi termomodernizacyjnej; tylko ta część, która nie została dofinansowana, jest kwalifikowalna do odliczenia.

Rozpoczęcie przedsięwzięcia rozumiane jest, jako poniesienie pierwszego kosztu kwalifikowanego (data wystawienia pierwszej faktury lub równoważnego dokumentu księgowego) i może nastąpić nie wcześniej niż sześć miesięcy przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie, z wyjątkiem wniosków o dofinansowanie składanych w terminie czterech miesięcy od daty wskazanej w ogłoszeniu o naborze, dla których rozpoczęcie przedsięwzięcia mogło nastąpić od dnia 28.05.2024 r. Koszty poniesione wcześniej, jak i przed oddaniem budynku do użytkowania uznawane są za niekwalifikowane.

16. Limit dotacji

Dotacja na budynek/lokal mieszkalny jest ograniczona niezależnie od liczby współwłaścicieli, a każdy z nich może odliczyć wydatki oddzielnie.

17. Stawki dofinansowania

Ocieplenie stropów I 80 zł/m2 II 140 zł/m2 III 200 zł/m2

Ocieplenie podłóg    I 60 zł/m2 II 105 zł/m2 III 150 zł/m2

Ocieplenie ścian    I 100 zł/m2 II 175 zł/m2 III 250 zł/m2

Okna                         I 480 zł/m2 II 840 zł/m2 III 1200 zł/m2

Drzwi                        I 1000 zł/m2 II 1750 zł/m2 III 2500 zł/m2

Bramy                     I 600 zł/m2 II 1050 zł/m2 III 1500 zł/m2

Wentylacja mechaniczna I 6680 zł/m2 II 11690 zł/m2 III 16700 zł/m2 mogą być ścienne ale niższa dotacja 800, 1400, 2000 /szt

18. Pomy Ciepła dla temp 55 stopnii wymagania

Zwykłe klasa A+

Podwyższona klasa efektywności A++

19. Jakie inne źródła CO i CWU

• Pompa gruntowa
• Kotły zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie
• Kotły na pellet o podwyższonym standardzie
• Kolektory słoneczne
• Pompy ciepła do CWU
• Elektryczne do podgrzewu CWU

22. Rola operatora

To nowe rozwiązanie w nowej odsłonie programu Czyste Powietrze, które obowiązuje od 31 marca 2025 r. Rolą operatorów jest wsparcie beneficjentów najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania, w tym wszystkich beneficjentów korzystających z prefinansowania. Operator poprowadzi beneficjenta krok po kroku przez całą ścieżkę w programie i zapewnia pełną opiekę i wsparcie od podjęcia decyzji o realizacji inwestycji, przez proces inwestycyjny, aż do jego zakończenia i rozliczenia umowy o dofinansowanie.

23. Prefinansowanie inwestycji

Prefinansowanie do 35% kosztów jest możliwe tylko za pośrednictwem operatora i jest dostępne w najwyższym i podwyższonym poziomie dofinansowania.

24. Okres przejściowy

Od 31.03.2025 r. przez cztery miesiące można uzyskać dotację na koszty kwalifikowane poniesione od 28.05.2024 r., przy czym wnioski te muszą być zgodne z nowym programem (przewidziano kilka odstępstw od nowych zasad).

22. Koszty Kwalifikowane

Koszty audytu energetycznego, świadectw charakterystyki energetycznej, montażu systemów grzewczych, oraz kosztów związanych z ociepleniem budynków są kwalifikowane do dofinansowania. Są to koszty Netto. Do dofinansowania w ramach Programu kwalifikowane są koszty: urządzeń, materiałów i usług umieszczone w Załączniku nr 2 do Programu. Załącznik nr 2 zawiera także maksymalne kwoty dotacji i minimalne wymagania techniczne dla poszczególnych kosztów kwalifikowanych. W przypadku pomp ciepła oraz kotłów na pellet drzewny o podwyższonym standardzie i kotłów zgazowujących drewno o podwyższonym standardzie, do dofinansowania kwalifikują się wyłącznie urządzenia znajdujące się na liście ZUM, w przypadku wyboru pozostałych urządzeń i materiałów kwalifikowanych w ramach Programu, rekomendowane jest wykorzystywanie listy ZUM.

https://lista-zum.ios.edu.pl/#

23. Zgodność z Prawem

 Wszystkie działania muszą być zgodne z aktualnymi przepisami prawa budowlanego oraz ochrony środowiska, w tym wymaganiami dotyczącymi ochrony gatunków chronionych [24].

24. Dotacja audyt kwoty

Tabela 1. Charakterystyka energetyczna

Wnioski

Program Priorytetowy „Czyste Powietrze” ma na celu wspieranie działań związanych z poprawą efektywności energetycznej budynków. Kluczowe jest spełnienie określonych wymogów technicznych oraz prawnych, co zapewnia możliwość uzyskania dofinansowania na realizację projektów termomodernizacyjnych.